1. خانه
  2. مقالات
  3. شیمی مو چیست؟ آشنایی با اجزای تشکیل دهنده مو

شیمی مو چیست؟ آشنایی با اجزای تشکیل دهنده مو

شیمی مو چیست؟ آشنایی با اجزای تشکیل دهنده مو

  1. خانه
  2. مقالات
  3. شیمی مو چیست؟ آشنایی با اجزای تشکیل دهنده مو
ملانین مو چیست؟
folder_openمقالات

موها رشته هایی باریک و ظریفی هستند که در سر و بدن انسان دیده می شوند. همین رشته های باریک، دنیایی از شگفتی و پیچیدگی را به همراه دارند. با بررسی اجزای تشکیل دهنده مو به ساختار پیچیده شیمیایی آن می توان پی برد. یافته های اخیر در مورد شیمی مو توانسته اند راهکاری تازه را برای مراقبت و نگهداری از موها، معرفی کنند. برای داشتن موهایی خوش حالت و زیبا باید اطلاعات کاملی از شیمی مو و اجزای تشکیل دهنده آن داشته باشیم.

یک لحظه تصور کنید سر و بدن انسان، بدون مو بود. منظور فقط موهای زائد نیست بلکه موهای سر و صورت حتی مژه ها و ابروها هم وجود نداشتند. حتی تصورش هم آزار دهنده است. موها نقش مهمی در سلامتی و زیبایی انسان دارند. از منظر زیبایی شناسی قضیه که بگذریم، بُعد روانی نداشتن مو بسیار آزار دهنده است.

حتی افرادی که تحت شیمی درمانی قرار دارند و موهای سر و صورت را از دست می دهند نیز نمی توانند با این قضیه کنار بیایند. علاوه بر شکل ظاهری، موهای انسان وظیفه مهم تری دارند و آن حفظ سلامتی فرد است.

نقش موها در سلامتی انسان

اجزای تشکیل دهنده مو را فقط زیر میکروسکوپ های قوی می توان دید. در واقع انسان با چشم غیر مسلح نمی تواند ساختار درون تارهای مو را ببیند. آنچه دیده می شود بخش خارجی هر تار مو است. قسمت اعظم مو در زیر پوست قرار دارد. بخش بیرونی مو نیز خود شامل عناصر و اجزای مختلفی است.

چرا می گوییم موها در سلامتی انسان نقش حیاتی دارند؟ نتایج آخرین یافته های علمی در مورد شیمی مو نشان می دهد که هر تار مو، شبیه به لوله ای باریک و تو خالی است! واقعا شگفت انگیز تر از این چیزی شنیده بودید. این موهای باریک و به ظاهر ظریف، از درون خالی هستند. همین ویژگی سبب شده تا با یکی از حیاتی ترین ارگان های بدن روبرو باشیم. از طریق مو، هوا به اعضای داخلی بدن می رسد. اکسیژن از طریق خون در رگ ها و هوا وارد اهضای بدن می شود. سلامت موها می تواند در انتقال هوا از طریق مو تاثیر به سزایی داشته باشد.

شیمی مو چیست؟

علمی که در ارتباط با اجزای تشکیل دهنده موها، تحقیق و بررسی می کند به شیمی مو معروف شده است. در واقع محققین از منظر آنچه که در هر تار مو وجود دارد می توانند به ساختار شیمیایی مو اشراف پیدا کنند. نتیجه این یافته ها در ظاهر و سلامت فیزیکی موها نیز تاثیرگذار است. چنانچه بدانیم در هر تار مو چه موادی وجود دارد می توانیم عامل مغذی و حیات بخش را در اختیار موها قرار دهیم. این به معنی برخورداری از سلامت عمومی بدن و داشتن موهایی زیبا و جذاب است.

ساختمان مو در همه افراد یکی است اما در برخی اقوام و نژادها، مواد تشکیل دهنده مو دچار تغییراتی شده است. عواملی همچون تغذیه، آب و هوا یا سن می تواند ساختار شیمی مو را تحت تاثیر قرار دهد. به همین علت در سنین مختلف رشد موها همواره به یک حالت نیستند. در برخی از شرایط آب و هوایی، موی انسان ظاهر بهتری دارد در حالی که با تغییر محل زندگی حتی ظاهر موی فرد هم دچار تغییر زیادی می شود. افرادی که در مناطق گرم و خشک زندگی می کنند دارای موهایی کاملا متفاوت از ساکنین مناطق سرد و مرطوب دارند.

تغییر شیمی مو روی شکل ظاهری و حتی رنگ موها نیز می تواند تغییراتی را به وجود آورد. اصلی ترین ماده در موها پروتئین و کراتین است. این عناصر در بافت پوست و ناخن هم وجود دارند. هر گونه تغییر در شرایط زندگی و تغذیه فرد، علاوه بر موها روی پوست و ناخن نیز تاثیرش را نشان می دهد. برای مثال موهای تیره دارای کربن بیشتر و اکسیژن کمتری هستند. به همین ترتیب میزان کربن موی روشن کمتر و اکسیژن آن بیشتر است.

شیمی مو چیست؟

آشنایی با ساختار شیمی مو

  • کربن 45 تا ۶۰ درصد
  • اکسیژن ۲۰ تا ۳۰ درصد
  • هیدروژن ۶ تا ۱۶ درصد
  • نیتروژن ۱۴ تا ۱۷ درصد
  • گوگرد ۳ تا ۶ درصد

همانگونه که ذکر شد بازه این مواد در افراد مختلف، متفاوت است. علاوه بر آن هر تار مو در حدود یک درصد املاح کلسیم، آلومینیوم، سدیم، پتاس و برهی عناصر دیگر را دارا می باشد.

دست اندرکاران صنایع آرایشی از ساختار شیمی مو در ساخت مواد رنگ دهنده و تغییر دهنده رنگ مو، استفاده می کنند. بدیهی است با تغییر در این ترکیبات می توان به رنگ موهایی کاملا متفاوت دست پیدا کرد. مواد شیمیایی با نفوذ به اجزای تشکیل دهنده مو و ایجاد تغییرات لازم، می توانند رنگ و حتی شکل ظاهری موها را تغییر دهند. در این میان انواع مواد صاف کننده و فر کننده مو را می توان نام برد که طبق همین فرمولاسیون عمل می کنند.

دانستنی هایی از ساختار فیزیکی موها

قطر مو در حدود 2 تا 3 دهم میلیمتر متغیر است. موی سر نوزادان و کودکان دارای قطر کمتری از افراد جوان است. نقش ژنتیک در این ارتباط بسیار آشکار است.

در حدود 250 هزار تار مو در سراسر بدن انسان وجود دارد که از این تعداد در حدود 150 هزار تار مو فقط در سر و صورت قرار گرفته است.

جنس موی سر افراد نازک، معمولی و یا ضخیم است. این امر بستگی به شرایط ژنتیکی و سبک زندگی و تغذیه افراد دارد. ژن ها قابلیت تغییر ندارند اما با تغذیه می توان تا حدودی وضعیت فیزیکی و شیمی مو را بهبود بخشید.

موها قابلیت جذب آب دارند و در هوای مرطوب 5 تا 15 درصد به قطر موها افزوده می شود. برای امتحان یک روز بارانی را امتحان کنید تا نتیجه را کامل مشاهده کنید.

موهای سر قدرت تحمل وزن بالایی دارند هر تار مو بین 40 تا 150 گرم وزن را تحمل می کند. در ضمن قابلیت کشسانی موها نیز زیاد است و هر تار مو به اندازه 10 تا 20 درصد از اندازه اش قابلیت کش آمدن دارد.

از نظر ساختار فیزیکی مو به پنج قسمت تقسیم می شود:

  • کوتیکول یا پوشش خارجی
  • کوتکس یا سفیده مو
  • پیگمنت ها
  • مدولا با لوله تغذیه
  • ریشه ی مو (شامل حفره، پیاز، پاپیلا)

مهم ترین ترکیبات در شیمی مو

دو ماده بسیار حیاتی در بافت و ترکیبات مو وجود دارد که از مهم ترین عناصر تشکیل دهنده هر تار مو هستند. کراتین و ملانین نقش مهمی در رشد، کیفیت و سلامت موها دارند.

ساختمان شیمیایی مو

کراتین مو

کراتین یک ماده پروتئینی در بدن انسان است که در ساختار مو، ناخن و دندان ها نیز وجود دارد. این پروتئین از اسیدهای آمینه گوگرد دار تشکیل شده و به صورت زنجیره ای طولانی با مولکول های موازی با محور مو، دیده می شود. طریقه اتصال این زنجیره های پروتئینی توسط پل های دی سولفوره است دارای ساختار فوق العاده پیچیده ای هستند. از لحاظ شیمی مو ، دو کراتین با اتم گوگرد روی یک مولکول اسید آمینه نثبیت شده است. کراتین ضخامت و قطر موها را در حد متعادل نگاه می دارد. وجود این ماده برای سلامت و فرم دهی به موها ضروری است. بدون کراتین موها نازک و حالت وز می شود.

در اثر عدم مراقبت از موها، استفاده از شامپوی نامناسب و رنگ کردن مکرر، تعادل شیمی مو به هم می خورد. در این صورت کراتین به شدت دچار آسیب می شود. کراتین را می توان به صورت فیزیکی به موها اضافه کرد تا شکل ظاهری و کیفیت از دست رفته مو، بهبود نسبی پیدا کند. در سالن های زیبایی از محصولی به همین نام برای کراتینه کردن موی سر استفاده می شود. این ماده با آنچه به طور طبیعی در موهای فرد هست به لحاظ ساختار شیمیایی تشابهاتی دارد. خود مواد کراتینه حاوی فرمالدئید است که تنفس آن بسیار مضر است.

البته استفاده از مواد کراتینه مو توسط افراد متخصص به هیچوجه مشکلی را به همراه ندارد. کراتین برای احیای موهای آسیب دیده، فوق العاده خوب عمل می کند. 70 درصد مواد کراتینه دارای مواد احیا و 30 درصد آن حاوی مواد صاف کننده است.

ملانین از ترکیبات مو

تغییرات رنگ مو، چشم و پوست انسان به ملانین ارتباط دارد. این ماده رنگی نقش مهمی در رنگ مو ایفا می کند. میزان ملانین در مو، ساختار و وضعیت قرار گرفتن آن همگی در تیره یا روشن بودن موها تاثیر دارد. ملانین در لایه اپیدرم با نام ملانوسیت شکل می گیرد.

این ماده نوعی پولیمر به حساب می آید که در تمام دوران زندگی در موها وجود دارد حتی در سنین سالمندی نیز ملانین در موهای سفید با ترکیب و چگالی متفاوت، وجود است. از لحاظ شیمی مو ملانین در بطن مو واقع شده است و به دو شکل توده یا متمرکز دیده می شود.

چنانچه ملانین به شکل توده ای در موها پخش شود، موی فرد دارای طیف رنگی بلوند، حنایی، بلوطی و … می شود. موهای تیره تر دارای ملانین متمرکز هستند که البته این رنگبندی حالت صفر و یک ندارد بلکه در این بین انواع رنگ موهای مختلف به وجود می آید. ملانین در لایه اپیدرم با نام ملانوسیت شکل می گیرد.

در موی انسان دو نوع ملانین وجود دارد:

  • یوملانین
  • فیوملانین

آیا تاکنون افراد زال را دیده اید؟ به جز زال ها در موی بقیه انسان ها ملانین وجود دارد. اما زال ها فاقد رنگدانه های طبیعی ملانین در پوست و مو هستند. به این ترتیب موهایی فاقد رنگ دارند و این موها در سراسر بدن پخش شده است.

این مقالات حتما بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این قسمت نباید خالی باشد
این قسمت نباید خالی باشد
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست
همین الان مشاوره رایگان بگیرید